اخلاقى . . . و دورى گزيدن از پليديهاى اخلاقى ، سخت بكوشد . . . و اگر در اين راه كوتاهى كند ، هلاكت ابدى او را دريابد . " 49 نراقى در جاى ديگر مى گويد : " كسى كه بر طاعات ظاهرى مراقبت دارد و توجّهى به دل خويش نمى ورزد ، همچون چاه خشكى است كه ظاهر آن گچ است و درونش گند ، همچون گورستانهايى كه ظاهرى آراسته و درونى عفن دارند ، يا چونان خانه اى تاريك كه بيرون آن چراغى نهاده شده و اين چراغ به بيرون آن پرتو افشانده است و درون آن ، همچنان تاريك مانده ، يا مانند برزگرى كه بزرى كاشته و آن روييده است و در كنار آن ، گياه هرزى سر بر آورده است كه اين بذر را به تباهى كشانده و برزگر در صدد بر مى آيد بذر را با ريشه كن كردن آن گياه بذر ، پاكسازى كند و سر آن را قطع مىكند و قيچى مى زند و ريشهء آن را همچنان تقويت مىكند و مى روياند . اخلاق نكوهيده در دل ، رستنگاه گناهان است و هر كه دل خويش را از آن نزدايد ، طاعات ظاهرى هم براى او كمال نيابد . " 50 سيد شبّر مى گويد : " طلبيدن آن ( تهذيب نفس ) برهمهء مسلمانان واجب است و در پرتو آن ، مى توان به سرور پيامبر و خاندان پاك او تأسّى جست . اخلاق حسنه ، رهايى بخش است و اخلاق سيئه ، شرنگى كُشنده است ، و دور كننده از جوار خداى عالميان كه صاحبش را در زمرهءشيطان ملعون جاى مىدهد . بيماريهاى دل و نفس كه به دين زيان مى رساند ، زيانمندتر از بيماريهاى جسمانى است ، زيرا اين يكى ، زندگى جسم را تباه مىكند و آن يكى ، حيات جاويد را از آدمى مى ستاند ، و آموختن چنين طبّى ، واجب كفايى است ، در حالى كه آموختن آن طب ، واجب عينى است . " محقّق نراقى قدس سره مى گويد : " و به حكم محكم عقل و نفس مستفيض نقل ، به هريك از افراد سالكان منهج رشاد و طالبان طريق ارشاد ، لازم است كه اولًا ، ا زآينه گيتى نماى دل ، رنگ رذايل و بعد از آن ، ادهم همّت به صوب تجّمل به حلل فضايل مايل سازد ، چه ، بدون تخليه ، تحليه مسير نشود و